Shikoyatlar va apellyatsiyalar
Jurnal mualliflar, taqrizchilar, o‘quvchilar va boshqa manfaatdor tomonlarga shikoyat qilish va tahririy qarorlar ustidan apellyatsiya berish uchun adolatli, shaffof, ochiq va mustaqil tartib taqdim etadi.
Shikoyat va apellyatsiyalar hurmat bilan, zarur hollarda maxfiy tarzda, kamsitish yoki javob tariqasidagi salbiy munosabatsiz, tahririy mustaqillik, manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish va ilmiy adabiyotlar yaxlitligi tamoyillariga rioya qilgan holda ko‘rib chiqiladi.
Shikoyatlar
Shikoyat jurnalning tahririy yoki nashriyot jarayonlariga, jumladan muharrir yoki taqrizchilarning xatti-harakatlariga, asossiz tahririy kechikishga, jurnal e’lon qilgan tartiblarga rioya qilinmasligiga, maxfiylikka, manfaatlar to‘qnashuviga, taqriz jarayoni yaxlitligiga, nashr etish etikasiga, nashrdan keyingi jarayonlarga yoki jurnal nomidan ish yurituvchi shaxslarning faoliyatiga taalluqli bo‘lishi mumkin.
Shikoyatda tegishli qo‘lyozma, maqola, tahririy jarayon yoki boshqa masala ko‘rsatilishi hamda muammo imkon qadar aniq tushuntirilishi kerak. Mavjud bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjatlar yoki boshqa dalillar taqdim etilishi lozim.
Anonim murojaatlar ham baholash uchun yetarli darajada aniq va ishonchli ma’lumotni o‘z ichiga olsa, ko‘rib chiqilishi mumkin. Murojaatchining shaxsi imkon qadar himoya qilinadi, biroq xolis tekshiruv, muassasaviy tartib, etik majburiyat yoki amaldagi qonunchilik ma’lumotni oshkor qilishni talab etsa, mutlaq maxfiylik kafolatlanmaydi.
Plagiat, ma’lumotlarni uydirma qilish yoki soxtalashtirish, mualliflik yoki taqrizni manipulyatsiya qilish, etik talablarga zid tadqiqot, ma’lumotlar yoki tasvirlar yaxlitligi, oshkor qilinmagan manfaatlar to‘qnashuvi yoki boshqa ehtimoliy qoidabuzarliklarga oid shikoyatlar jurnalning Tadqiqot va nashr etikasi buzilishlari va boshqa tegishli etik siyosatlari asosida ko‘rib chiqiladi.
Shikoyatlarni ko‘rib chiqish
Jurnal dastlab shikoyatning predmeti va jiddiyligini, taqdim etilgan dalillarni hamda ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvini baholaydi.
Agar shikoyat muharrir, taqrizchi yoki mazkur masalada ishtirok etgan boshqa shaxsga tegishli bo‘lsa, bu shaxs shikoyatni ko‘rib chiqishni nazorat qilmasligi kerak. Imkon qadar murojaat bahsli harakat yoki qarorda ishtirok etmagan mustaqil muharrir yoki boshqa malakali shaxsga topshiriladi.
Agar shikoyat Bosh muharrirga tegishli bo‘lsa, masala unga aloqador bo‘lmagan va tegishli manfaatlar to‘qnashuviga ega bo‘lmagan malakali shaxs yoki guruh tomonidan mustaqil ko‘rib chiqiladi.
Jurnal murojaatchi yoki boshqa tomonlardan qo‘shimcha ma’lumot talab qilishi, tegishli tahririy yozuvlarni tekshirishi, mustaqil ekspert xulosasini olishi yoki rasmiy tekshiruv talab qiladigan masalani muassasa, etika qo‘mitasi, ilmiy halollik bo‘limi, moliyalashtiruvchi tashkilot, noshir yoki boshqa vakolatli organga yuborishi mumkin.
Jurnal asoslantirilgan javobni oqilona muddat ichida taqdim etishga intiladi. Tashqi tekshiruv talab qilinsa yoki muhim dalillar hali olinmagan bo‘lsa, murojaatchiga masala ko‘rib chiqilayotgani haqida xabar berilishi mumkin.
Tahririy qaror ustidan apellyatsiya
Mualliflar tahririy qarorga sezilarli faktik, protsessual, ilmiy yoki etik muammo ta’sir qilgan deb hisoblasa, qaror ustidan apellyatsiya berishi mumkin.
Apellyatsiyada bahsli qaror aniq ko‘rsatilishi va uni qayta ko‘rib chiqish nima sababdan asosli ekanligi qisqa, dalillarga tayangan holda tushuntirilishi kerak. Bunga muhim faktik xato, qo‘lyozma mazmunining jiddiy noto‘g‘ri tushunilishi, belgilangan tartibning sezilarli buzilishi, boshqarilmagan manfaatlar to‘qnashuvi yoki yetarlicha hisobga olinmagan muhim ma’lumot sabab bo‘lishi mumkin.
Apellyatsiya faqat muallif rad javobiga rozi bo‘lmagani uchun boshqa qaror talab qilish vositasi emas. Mualliflar, taqrizchilar va muharrirlar o‘rtasidagi ilmiy fikr farqi o‘z-o‘zidan tahririy qaror noto‘g‘ri qabul qilinganini anglatmaydi.
Apellyatsiya qarorning mazmuniy asoslariga qaratilishi va muharrir yoki taqrizchilarga nisbatan shaxsiy tanqidni o‘z ichiga olmasligi kerak.
Apellyatsiyalarni ko‘rib chiqish
Apellyatsiya berilishi qo‘lyozmaning avtomatik ravishda qayta taqrizga yuborilishi yoki nashrga qabul qilinishini anglatmaydi.
Jurnal apellyatsiyani tegishli qo‘lyozma, taqrizlar, yozishmalar va tahririy hujjatlar bilan birgalikda ko‘rib chiqadi. Zarur hollarda qo‘shimcha mustaqil ilmiy yoki metodologik ekspertiza olinishi mumkin.
Imkon qadar apellyatsiya dastlabki bahsli qarorni qabul qilmagan muharrir tomonidan ko‘rib chiqiladi. Agar dastlabki qaror Bosh muharrir tomonidan qabul qilingan yoki boshqa tegishli manfaatlar to‘qnashuvi mavjud bo‘lsa, apellyatsiya mustaqil katta muharrir yoki boshqa malakali shaxsga topshiriladi.
Ko‘rib chiqish natijasida jurnal dastlabki qarorni o‘z kuchida qoldirishi, qarorni qayta ko‘rib chiqishi yoki o‘zgartirishi, qo‘shimcha taqriz tayinlashi yoxud jiddiy protsessual yoki yaxlitlik muammosi aniqlansa, tahririy jarayonning tegishli qismini qayta boshlashi mumkin.
Apellyatsiya natijasi tegishli tushuntirish bilan muallifga bildiriladi. Yakunlangan apellyatsiya, odatda, ushbu tahririy qarorning jurnal ichidagi qayta ko‘rib chiqilishini tugatadi; keyinchalik muhim yangi dalil yoki alohida ilmiy halollik muammosi yuzaga kelgan holatlar bundan mustasno.
Nashr qilingan materiallar bo‘yicha shikoyatlar
Nashr qilingan maqolaning aniqligi, ishonchliligi, etik maqbulligi yoki yaxlitligiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan asosli murojaatlar oddiy tahririy qarorga norozilik sifatida ko‘rilmaydi.
Bunday holatlar jurnalning Tadqiqot va nashr etikasi buzilishlari, Tahririy choralar hamda Tuzatishlar va retraksiyalar siyosatlari asosida baholanadi.
Zarur hollarda jurnal dalillarni talab qilishi, mualliflardan tushuntirish olishi, mustaqil ekspertlarni jalb qilishi yoki tegishli muassasalarga murojaat qilishi mumkin.
Asosli ilmiy tanqid va nashrdan keyingi ilmiy munozara qoidabuzarlik haqidagi ayblovlardan farqlanadi.
Mustaqillik va adolatli munosabat
Tahririy qarorlar institutsional mavqe, shaxsiy ta’sir, tijoriy bosim, tahdid yoki boshqa nomaqbul omillar sababli o‘zgartirilmaydi.
Muallif, taqrizchi, muharrir, Tahrir hay’ati a’zosi, muassasa, homiy yoki boshqa tomon shikoyat va apellyatsiyalarni ko‘rib chiqishda asossiz imtiyozga ega bo‘lmaydi.
Muammoni vijdonan bildirgan shaxs faqat shikoyat yoki apellyatsiya bergani uchun salbiy munosabatga duchor qilinmasligi kerak.
Haqorat, tahdid yoki qayta-qayta dalilsiz ayblovlarni o‘z ichiga olgan murojaatlar xodimlar va tahririy jarayon yaxlitligini himoya qiladigan tartibda boshqarilishi mumkin. Biroq bunday murojaatda aniq va ishonchli etik muammo ko‘rsatilgan bo‘lsa, uning mazmuni baribir tegishli ravishda baholanadi.
Jurnal muhim shikoyatlar va apellyatsiyalar, ularni ko‘rib chiqish jarayoni hamda natijalari bo‘yicha tegishli ichki yozuvlarni maxfiylik va hujjatlarni saqlash talablariga muvofiq yuritadi.