Mualliflarning mas’uliyati

Mualliflar jurnalga taqdim etilayotgan ishning ishonchliligi, originalligi, ilmiy halolligi, shaffofligi va etik jihatdan to‘g‘ri bajarilganligi uchun javobgardir. Qo‘lyozmaning taqdim etilishi barcha mualliflar uning topshirilgan versiyasi bilan tanishganini, uni ma’qullaganini hamda o‘z hissasi va tadqiqot yaxlitligi uchun mas’uliyatni qabul qilganini anglatadi.

Mualliflar:

  • original ilmiy ishni taqdim etishi hamda boshqa manbalardan olingan g‘oyalar, ma’lumotlar, tasvirlar va boshqa materiallarning manbasini tegishli tarzda ko‘rsatishi;
  • qo‘lyozma ayni vaqtda boshqa jurnal tomonidan ko‘rib chiqilmayotganini hamda oshkor etilmagan takroriy, ortiqcha yoki sezilarli darajada bir-birini takrorlovchi nashr hisoblanmasligini ta’minlashi;
  • tadqiqot usullari, tahlillar, natijalar va cheklovlarni aniq, to‘liq va xolis bayon etishi, ma’lumotlarni uydirma qilish, soxtalashtirish, tanlab manipulyatsiya qilish yoki chalg‘ituvchi tarzda taqdim etishga yo‘l qo‘ymasligi;
  • barcha ko‘rsatilgan mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga javob berishini ta’minlashi, boshqa ishtirokchilar hissasini tegishli tarzda e’tirof etishi hamda mehmon, sovg‘a, faxriy yoki yashirin mualliflikka yo‘l qo‘ymasligi;
  • barcha tegishli moliyaviy va nomoliyaviy aloqalar va faoliyatlarni, manfaatlar to‘qnashuvini, moliyalashtirish manbalarini hamda moliyalashtiruvchi yoki homiyning tadqiqotdagi rolini oshkor qilishi;
  • zarur hollarda etika qo‘mitasi yoki tegishli vakolatli organning roziligini, xabardor qilingan rozilikni, ota-ona yoki qonuniy vakil ruxsatini, bolaning yoshi va yetukligiga mos roziligini (assent), shuningdek nashr qilish uchun rozilikni olishi;
  • talab etilgan hollarda klinik tadqiqotni tegishli ochiq reyestrda ro‘yxatdan o‘tkazishi va ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlarini to‘g‘ri ko‘rsatishi;
  • tadqiqot ishtirokchilarining shaxsiy hayoti va maxfiyligini himoya qilishi hamda tegishli roziliksiz bemorni aniqlash imkonini beruvchi ma’lumotlarni nashr etmasligi;
  • tadqiqot ma’lumotlari va tasvirlarining yaxlitligini ta’minlashi hamda ilmiy yoki etik tekshiruv bilan bog‘liq asosli talab bo‘lganda jurnalga tegishli dastlabki ma’lumotlar, hujjatlar, protokollar yoki etik ruxsatlarni taqdim etishi;
  • ilmiy manbalarni aniq va halol keltirishi hamda iqtiboslarni manipulyatsiya qilish, asossiz o‘z-o‘zini iqtiboslash yoki muhim manbalarni ataylab chetlab o‘tish yoxud noto‘g‘ri talqin qilishga yo‘l qo‘ymasligi;
  • sun’iy intellekt yoki AI yordamidagi texnologiyalardan mazmunli foydalanilgan bo‘lsa, buni jurnal siyosatiga muvofiq oshkor qilishi va taqdim etilgan barcha materiallar uchun to‘liq javobgarlikni saqlab qolishi;
  • taqdim etilgan yoki nashr qilingan maqolada jiddiy xato, noaniqlik, etik muammo yoki ehtimoliy qoidabuzarlik aniqlansa, jurnalni zudlik bilan xabardor qilishi;
  • taqriz, tahririy so‘rovlar, tushuntirishlar, tuzatishlar, tekshiruvlar va nashrdan keyingi jarayonlarda jurnal bilan vijdonan hamkorlik qilishi lozim.

Mualliflar taqriz jarayoni, tahririy qarorlar, mualliflik, iqtiboslar yoki nashr jarayonini manipulyatsiya qilishga urinmasligi kerak. Yolg‘on ma’lumot, soxta hujjat, soxta taqrizchi ma’lumotlari, manipulyatsiya qilingan ma’lumotlar yoki ataylab noto‘g‘ri deklaratsiyalar taqdim etilishi nashr etikasi buzilishi sifatida baholanishi mumkin.

Mualliflarning mas’uliyati maqola nashr etilgandan keyin ham davom etadi. Ishonchli dalillar nashr etilgan ilmiy ma’lumotni tuzatish zarurligini ko‘rsatsa, mualliflar tuzatish yoki izoh berish, xavotir bildirish bayonotini e’lon qilish yoxud maqolani retraksiya qilish jarayonida jurnal bilan hamkorlik qilishi kerak.

Batafsil talablar jurnalning Mualliflik va mualliflar hissasi, Manfaatlar to‘qnashuvi va moliyalashtirish, Ilmiy tadqiqotlar etikasi, Tadqiqot ma’lumotlari, Sun’iy intellekt, Plagiat va takroriy nashrlar hamda Tuzatishlar va retraksiyalar siyosatlarida bayon etiladi.

ISSN 2181-3353 (Print)
ISSN 2181-3353 (Online)