Jurnal haqida
“Milliy bolalar tibbiyot markazi axborotnomasi” (Herald of the National Children's Medical Center) — O‘zbekiston Respublikasi Milliy bolalar tibbiyot markazi tomonidan nashr etiladigan taqrizdan o‘tuvchi ilmiy tibbiyot jurnali.
Jurnal yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, go‘daklar, bolalar va o‘smirlarning salomatligi hamda rivojlanishiga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlarni nashr etadi. Jurnalning asosiy ilmiy yo‘nalishi — Pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi (Pediatrics, Perinatology and Child Health).
ISSN: 2181-3353.
Jurnalning asosiy missiyasi pediatriya fanini va dalillarga asoslangan klinik amaliyotni rivojlantirish, ishonchli va metodologik jihatdan asoslangan ilmiy tadqiqot natijalarini tarqatish, bolalarga ko‘rsatiladigan tibbiy yordamni takomillashtirish hamda milliy va xalqaro ilmiy hamkorlikni mustahkamlashdan iborat.
Jurnal tadqiqotchilar, pediatrlar, bolalar tibbiyotining tor mutaxassislari, klinitsistlar, jarrohlar, tibbiyot oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, doktorantlar, yosh tadqiqotchilar va bolalar salomatligi sohasida ilmiy hamda amaliy faoliyat olib boruvchi boshqa mutaxassislar uchun akademik platforma yaratadi.
2026-yilning birinchi sonidan boshlab jurnal Committee on Publication Ethics (COPE) va **International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE)**ning xalqaro miqyosda tan olingan tamoyillari va tavsiyalari, shuningdek COPE, DOAJ, OASPA va WAME tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing tamoyillari asosida yangilangan tahririy va nashriyot siyosatini qo‘llaydi.
Yangilangan siyosat doirasida qo‘lyozmalarni tayyorlash va taqdim etish talablari, tahririy baholash, mustaqil taqriz, tahririy qaror qabul qilish, mualliflik va mualliflarning hissasi, moliyalashtirish manbalari va manfaatlar to‘qnashuvini oshkor qilish, tadqiqot etikasi, xabardor qilingan rozilik, ma’lumotlar shaffofligi, sun’iy intellektdan foydalanish, akademik halollik buzilishi holatlarini ko‘rib chiqish, tuzatishlar va maqolalarni qaytarib olish, shuningdek tahririy-nashriyot jarayonining boshqa bosqichlari qayta ko‘rib chiqilgan.
Jurnal akademik halollik, tahririy mustaqillik, shaffof tahririy jarayonlar, mustaqil taqriz, ochiq kirish va mas’uliyatli ilmiy nashriyot tamoyillariga amal qiladi.
Fan sohasi
Tibbiyot (Medicine)
Fan kategoriyasi
Pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi (Pediatrics, Perinatology and Child Health)
ASJC tasnifi: 2735
Ilmiy yo‘nalishlar
Jurnal yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, go‘daklar, bolalar va o‘smirlar salomatligi bilan bevosita bog‘liq ilmiy tadqiqotlarni ko‘rib chiqadi, jumladan:
- umumiy pediatriya;
- neonatologiya va perinatologiya;
- bolalar jarrohligi;
- bolalar anesteziologiyasi va intensiv terapiyasi;
- shoshilinch pediatriya;
- bolalar kardiologiyasi va kardiojarrohligi;
- bolalar nevrologiyasi va neyrojarrohligi;
- bolalar pulmonologiyasi va respirator tibbiyot;
- bolalardagi yuqumli kasalliklar;
- bolalar allergologiyasi va immunologiyasi;
- bolalar endokrinologiyasi;
- bolalar gastroenterologiyasi va gepatologiyasi;
- bolalar nefrologiyasi va urologiyasi;
- bolalar gematologiyasi va onkologiyasi;
- bolalardagi tibbiy genetika va kam uchraydigan kasalliklar;
- bolalar revmatologiyasi;
- bolalar dermatologiyasi;
- bolalar oftalmologiyasi;
- bolalar otorinolaringologiyasi;
- bolalar travmatologiyasi va ortopediyasi;
- bolalar ovqatlanishi va ovqatlanish buzilishlari;
- bolalarning o‘sishi va rivojlanishi;
- rivojlanish va xulq-atvor pediatriyasi;
- bolalar reabilitatsiyasi;
- o‘smirlar salomatligi;
- profilaktik pediatriya va vaksinatsiya;
- pediatrik epidemiologiya va jamoat salomatligi;
- pediatriyada laborator diagnostika;
- bolalarda tibbiy tasvirlash va nur diagnostikasi;
- pediatriyada raqamli sog‘liqni saqlash va sun’iy intellekt;
- bolalarga tibbiy yordam sifati va xavfsizligi;
- pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi bilan bevosita va asoslantirilgan aloqaga ega boshqa fanlararo tadqiqotlar.
Barcha qo‘lyozmalar yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, go‘daklar, bolalar yoki o‘smirlar salomatligi bilan aniq va mazmunli bog‘liq bo‘lishi shart. Faqat kattalar populyatsiyasiga bag‘ishlangan va ahamiyatli pediatrik komponentga ega bo‘lmagan tadqiqotlar jurnalning ilmiy yo‘nalishiga mos kelmaydi.
Tahrir hay’ati pediatriya fanini, dalillarga asoslangan klinik amaliyotni, kasalliklarning oldini olish, diagnostika, davolash, reabilitatsiya va bolalarga ko‘rsatiladigan tibbiy yordamni takomillashtirishga xizmat qiluvchi ilmiy asoslangan va metodologik jihatdan sifatli tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlaydi.
Nashr etiladigan materiallar turlari
Jurnal quyidagi asosiy qo‘lyozma turlarini ko‘rib chiqadi:
- original ilmiy maqolalar;
- tizimli sharhlar va meta-tahlillar;
- sharh maqolalari;
- qisqa ilmiy xabarlar;
- klinik va diagnostik tadqiqotlar;
- muhim ilmiy, diagnostik, terapevtik yoki ta’limiy ahamiyatga ega klinik holatlar tavsifi;
- jurnalning maqsadi va ilmiy yo‘nalishiga mos boshqa ilmiy asoslangan qo‘lyozma turlari.
Har bir qo‘lyozma turiga qo‘yiladigan batafsil talablar “Mualliflar uchun yo‘riqnoma” bo‘limida keltiriladi.
Nashr davriyligi
“Milliy bolalar tibbiyot markazi axborotnomasi” yiliga uch marta, ya’ni har to‘rt oyda bir son nashr etiladi.
Qo‘lyozmalar yil davomida qabul qilinadi. Har bir son dastlabki tahririy baholash, mustaqil taqriz, zarur qayta ishlash va yakuniy qabul jarayonlaridan muvaffaqiyatli o‘tgan maqolalardan shakllantiriladi.
Odatda har bir sonda kamida 6 ta ilmiy maqola nashr etiladi. Nashrlarning amaldagi soni jurnalning ilmiy, etik va tahririy talablariga to‘liq javob bergan qo‘lyozmalar soniga qarab belgilanadi.
Nashr tillari
Jurnal qo‘lyozmalarni ingliz, rus va o‘zbek tillarida qabul qiladi va nashr etadi.
Xalqaro ko‘rinuvchanlik va to‘g‘ri indeksatsiyani ta’minlash maqsadida maqola nomi, annotatsiya, kalit so‘zlar, mualliflar haqidagi ma’lumotlar va affiliasiyalar kabi asosiy bibliografik metama’lumotlar jurnalning amaldagi talablariga muvofiq ingliz tilida ham taqdim etilishi kerak.
Ochiq kirish
“Milliy bolalar tibbiyot markazi axborotnomasi” Ochiq kirish (Open Access) jurnalidir.
Nashr etilgan maqolalar chop etilishi bilan jurnalning rasmiy veb-sayti orqali obuna yoki ro‘yxatdan o‘tish talab qilinmasdan erkin va doimiy foydalanish uchun taqdim etiladi.
Jurnal nashr etilgan ilmiy materiallarga embargo muddatini qo‘llamaydi.
Mualliflik huquqi, litsenziyalash va nashr etilgan materiallardan qayta foydalanishning batafsil shartlari alohida **“Ochiq kirish va mualliflik huquqi siyosati”**da belgilanadi.
Taqriz jarayoni
Jurnal ikki tomonlama anonim taqriz (double-anonymous peer review) tizimini qo‘llaydi. Bunda taqriz jarayonida mualliflar va taqrizchilarning shaxsi bir-biriga oshkor qilinmaydi.
Tashqi taqrizga yuborilishidan oldin har bir qo‘lyozma quyidagilarga muvofiqligi bo‘yicha dastlabki tahririy baholashdan o‘tadi:
- jurnalning ilmiy yo‘nalishiga;
- qo‘lyozmani tayyorlash talablariga;
- asosiy ilmiy sifat mezonlariga;
- tadqiqot va nashr etikasi tamoyillariga.
Dastlabki tahririy baholashdan muvaffaqiyatli o‘tgan qo‘lyozmalar tegishli ilmiy malakaga ega kamida ikki nafar mustaqil taqrizchiga yuboriladi.
Taqriz jarayonida tadqiqotning originalligi va ilmiy ahamiyati, metodologiyasi va dizayni, statistik tahlili, natijalarning ishonchliligi, klinik va ilmiy ahamiyati, etik talablarga muvofiqligi, natijalarni bayon qilish sifati, xulosalarning asoslanganligi hamda jurnalning ilmiy yo‘nalishiga mosligi baholanadi.
Ko‘rib chiqish natijasiga ko‘ra qo‘lyozma qabul qilinishi, kichik yoki katta hajmda qayta ishlash uchun qaytarilishi, qayta taqrizga yuborilishi yoki rad etilishi mumkin.
Yakuniy tahririy qaror taqrizchilar xulosalari, mualliflarning javoblari, tuzatilgan qo‘lyozma va akademik halollik talablarini hisobga olgan holda jurnalning tahririy siyosatiga muvofiq bosh muharrir yoki vakolatli muharrir tomonidan qabul qilinadi.
Egalik, nashriyot va texnik ko‘mak
Egasi va nashr etuvchi tashkilot:
O‘zbekiston Respublikasi Milliy bolalar tibbiyot markazi
Nashriyot va texnik ko‘mak:
I-EDU GROUP LLC
I-EDU GROUP LLC nashriyot infratuzilmasi, tashkiliy va texnik ko‘mak, jurnalning elektron platformasi faoliyati, metama’lumotlarni boshqarish, DOI bilan bog‘liq xizmatlar, raqamli tarqatish va texnik xizmatlarni ta’minlaydi.
Nashriyot va texnik ko‘mak qo‘lyozmalarning ilmiy baholanishiga, taqriz jarayoniga yoki tahririy qarorlarga ta’sir qilmaydi.
Qo‘lyozmaning jurnal yo‘nalishiga muvofiqligi, taqrizga yuborilishi, qayta ishlanishi, qabul qilinishi yoki rad etilishi bilan bog‘liq barcha qarorlar bosh muharrir va tahrir hay’atining mutlaq vakolatida qoladi.
Tahririy mustaqillik
Jurnal nashriyot va texnik funksiyalar bilan tahririy qaror qabul qilish jarayoni o‘rtasida aniq chegarani ta’minlaydi.
Tijoriy, moliyaviy, ma’muriy, institutsional, texnik yoki boshqa tashqi omillar qo‘lyozmani qabul qilish yoki rad etish to‘g‘risidagi qarorni belgilamasligi kerak.
Tahririy qarorlar tadqiqotning ilmiy sifati va metodologik asoslanganligi, originalligi va dolzarbligi, tadqiqot va nashr etikasi talablariga muvofiqligi, jurnalning ilmiy yo‘nalishiga mosligi hamda mustaqil taqriz natijalariga asoslanadi.
Nashr etikasi va akademik halollik
“Milliy bolalar tibbiyot markazi axborotnomasi” nashr etikasi, akademik halollik, shaffoflik, tahririy mustaqillik va tibbiy tadqiqotlarni mas’uliyat bilan olib borish tamoyillariga amal qiladi.
Jurnalning tahririy siyosati quyidagi prinsip va tavsiyalarni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan:
- Committee on Publication Ethics (COPE);
- International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE);
- COPE, DOAJ, OASPA va WAME tomonidan birgalikda ishlab chiqilgan Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing;
- Helsinki deklaratsiyasi va insonlar ishtirokidagi tibbiy tadqiqotlarga tegishli boshqa etik standartlar.
Mualliflar, tegishli hollarda, quyidagilarni oshkor qilishi va hujjatlashtirishi shart:
- mualliflik va har bir muallifning hissasi;
- manfaatlar to‘qnashuvi;
- moliyalashtirish manbalari va homiylarning roli;
- etika qo‘mitasining ruxsati;
- xabardor qilingan rozilik;
- nashr etishga rozilik;
- bemorlarning maxfiyligini himoya qilish choralari;
- talab etilgan hollarda klinik tadqiqotni ro‘yxatdan o‘tkazish;
- tadqiqot ma’lumotlarining mavjudligi;
- sun’iy intellektdan foydalanish;
- tadqiqot shaffofligini ta’minlash uchun zarur boshqa ma’lumotlar.
Bolalar va boshqa zaif guruhlar ishtirokidagi tadqiqotlar
Jurnalning asosiy ilmiy yo‘nalishi pediatriya va bolalar salomatligi bilan bevosita bog‘liq bo‘lganligi sababli, voyaga yetmaganlar va boshqa zaif tadqiqot ishtirokchilarini himoya qilishga alohida e’tibor qaratiladi.
Insonlar ishtirokidagi tadqiqotlar tegishli etik talablarga muvofiq o‘tkazilishi va talab etilgan hollarda tegishli etika qo‘mitasi tomonidan ma’qullangan bo‘lishi kerak.
Voyaga yetmaganlar ishtirokidagi tadqiqotlarda mualliflar ota-ona yoki qonuniy vakilning roziligi qanday olinganini, tegishli hollarda esa ishtirokchining yoshi va yetukligini hisobga olgan holda bolaning o‘z roziligi (assent) olinganini ko‘rsatishi lozim.
Bemorni aniqlash imkonini beruvchi ma’lumotlar tegishli nashr roziligisiz e’lon qilinmasligi kerak.
Plagiat va tadqiqot halolligi buzilishlari
Jurnal plagiat, takroriy yoki ortiqcha nashr, ma’lumotlarni to‘qib chiqarish yoki soxtalashtirish, tasvirlar yoki tadqiqot ma’lumotlarini nomaqbul manipulyatsiya qilish, iqtiboslarni manipulyatsiya qilish, nomaqbul mualliflik, oshkor qilinmagan manfaatlar to‘qnashuvi va boshqa tadqiqot hamda nashr qoidabuzarliklariga yo‘l qo‘ymaydi.
Taqdim etilgan qo‘lyozmalar tahririy baholash doirasida matn o‘xshashligini aniqlash dasturlari yordamida tekshiriladi.
O‘xshashlik foizi o‘z-o‘zidan tahririy qaror qabul qilish uchun yagona asos hisoblanmaydi. O‘xshashlik hisoboti tahririyat tomonidan matn mosliklarining xususiyati va hajmi, iqtibos va manbalarni to‘g‘ri ko‘rsatish, ilmiy terminologiya hamda boshqa tegishli holatlarni hisobga olgan holda baholanadi.
Ehtimoliy qoidabuzarlik alomatlari aniqlanganda, tahririyat tegishli tekshiruv o‘tkazadi. Holatning xususiyati va ko‘rib chiqish bosqichiga qarab mualliflardan tushuntirish yoki birlamchi ma’lumotlarni so‘rash, qo‘lyozmani rad etish, nashr etilgan maqolaga tuzatish kiritish, xavotir bildirish, maqolani qaytarib olish yoki boshqa zarur tahririy choralar qo‘llanishi mumkin.
Barqaror rivojlanish maqsadlari
Jurnalning ilmiy faoliyati, avvalo, Birlashgan Millatlar Tashkilotining BRM 3 — Sog‘liq va farovonlik maqsadiga erishishga hissa qo‘shadi.
Bolalar salomatligi bilan bevosita bog‘liq tadqiqotlar doirasida jurnal mavzulari quyidagi maqsadlarga ham hissa qo‘shishi mumkin:
- BRM 2 — Ochlikka barham berish;
- BRM 6 — Toza suv va sanitariya;
- BRM 10 — Tengsizlikni kamaytirish.
Mazkur Barqaror rivojlanish maqsadlari bilan bog‘liqlik jurnalning ilmiy yo‘nalishini “Pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi” doirasidan tashqariga kengaytirmaydi.
