Qo‘lyozmani yuborishdan oldingi nazorat ro‘yxati

Qo‘lyozmani Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi jurnaliga yuborishdan oldin mualliflar quyida keltirilgan barcha tegishli talablar bajarilganini tasdiqlashlari kerak.

☐ Originallik va bir vaqtning o‘zida boshqa jurnalga yubormaslik

• Qo‘lyozma original bo‘lib, ilgari deyarli bir xil shaklda nashr etilmagan va hozirda boshqa jurnal tomonidan ko‘rib chiqilmayapti.
• Ochiq e’lon qilingan har qanday preprint haqidagi ma’lumot qo‘lyozma yuborilayotganda oshkor qilingan; mavjud bo‘lsa, havola yoki doimiy identifikator ko‘rsatilgan.
• Qo‘lyozma takroriy, ortiqcha yoki boshqa shakldagi nomaqbul qayta nashrni tashkil etmaydi.

☐ Jurnalning maqsadi va qamroviga muvofiqlik

• Qo‘lyozma jurnalning pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi sohasidagi maqsadi va tematik qamroviga mos keladi.
• Tadqiqot yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, go‘daklar, bolalar yoki o‘smirlar uchun bevosita ilmiy yoki klinik ahamiyatga ega.
• Faqat kattalar populyatsiyasiga bag‘ishlangan va muhim pediatrik ahamiyatga ega bo‘lmagan tadqiqotlar jurnal qamroviga mos sifatida yuborilmaydi.
• Yuborish tizimida qo‘lyozmaning tegishli turi tanlangan.

☐ Rasmiy shablon va fayl formati

• Qo‘lyozma jurnalning amaldagi rasmiy Microsoft Word yoki LaTeX/Overleaf shabloni asosida tayyorlangan.
• Microsoft Word qo‘lyozmasi tahrirlanadigan .docx formatida yuboriladi.
• LaTeX/Overleaf orqali tayyorlangan materiallar asosiy .tex fayli, zarur bibliografik va uslub fayllari, rasmlar va boshqa manba fayllari hamda muvaffaqiyatli kompilyatsiya qilingan PDF bilan birga taqdim etiladi.
• Barcha yuborilgan fayllar to‘g‘ri ochilishi va tahririy ishlov berish uchun yaroqli bo‘lishi kerak.

☐ Sarlavha sahifasi va anonimlashtirilgan qo‘lyozma

• Alohida sarlavha sahifasida quyidagilar ko‘rsatilgan:
  • qo‘lyozma turi;
  • maqolaning to‘liq nomi;
  • barcha mualliflarning to‘liq ismlari;
  • mualliflarning to‘g‘ri ketma-ketligi;
  • har bir muallifning bo‘limi va muassasasi;
  • shahar, pochta indeksi va mamlakat;
  • har bir muallifning elektron pochta manzili;
  • ORCID, mavjud bo‘lsa;
  • mas’ul muallifning ismi va aloqa ma’lumotlari.
• Taqrizlash uchun yuboriladigan asosiy fayl jurnalning ikki tomonlama anonim taqrizlash talablariga muvofiq tayyorlangan va mualliflarni aniqlash imkonini beradigan ma’lumotlarni o‘z ichiga olmaydi.
• Anonimlashtirilgan fayldan mualliflarning ismlari, affiliatsiyalari, elektron pochta manzillari, ORCID identifikatorlari, mualliflarni aniqlashga imkon beradigan minnatdorchilik ma’lumotlari va fayl xususiyatlaridagi identifikatsiyalovchi ma’lumotlar olib tashlangan.
• O‘z ishlariga iqtiboslar zarur hollarda muallif shaxsini oshkor qilmaydigan neytral shaklda berilgan.

☐ Yuborish metama’lumotlari

Onlayn yuborish tizimiga quyidagi ma’lumotlar to‘liq va aniq kiritilgan:

• maqola nomi;
• annotatsiya;
• kalit so‘zlar;
• qo‘lyozma turi;
• qo‘lyozma tili;
• barcha mualliflarning to‘liq ismlari;
• mualliflarning to‘g‘ri ketma-ketligi;
• bo‘limlar va muassasalar;
• shahar, pochta indeksi va mamlakat;
• elektron pochta manzillari;
• ORCID, mavjud bo‘lsa;
• mas’ul muallif;
• moliyalashtirish ma’lumotlari;
• manfaatlar to‘qnashuvi;
• etik ruxsat haqidagi ma’lumotlar;
• xabardor rozilik haqidagi ma’lumotlar;
• nashr uchun rozilik, tegishli hollarda;
• ma’lumotlarning mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot;
• sun’iy intellektdan foydalanish haqidagi ma’lumot, tegishli hollarda.

Yuborish tizimidagi metama’lumotlar sarlavha sahifasi va qo‘lyozma fayllaridagi ma’lumotlarga mos bo‘lishi kerak.

☐ Maqola nomi, annotatsiya va kalit so‘zlar

• Maqola nomi qisqa, aniq, axborotli va tadqiqot mazmunini to‘g‘ri aks ettiradi.
• Keraksiz qisqartmalar va noaniq iboralardan foydalanilmaydi.
• Annotatsiya 200 so‘zdan oshmaydi.
• Original tadqiqot maqolasi annotatsiyasida quyidagi asosiy qismlar aks ettiriladi:
  • Background;
  • Methods;
  • Results;
  • Conclusions.
• 3 tadan 10 tagacha tegishli kalit so‘z keltirilgan.

☐ Qo‘lyozma tuzilishi

Original tadqiqot maqolasi odatda quyidagi qismlarni o‘z ichiga oladi:

1. Introduction
2. Methods
3. Results
4. Discussion
5. Conclusions
6. Majburiy deklaratsiyalar
7. References

Tizimli sharhlar, meta-tahlillar, klinik tadqiqotlar, klinik holat bayonlari va boshqa turdagi qo‘lyozmalarning tuzilishi tadqiqot xususiyatiga hamda amaldagi Mualliflar uchun yo‘riqnoma talablariga mos bo‘lishi kerak.

☐ Usullar va takrorlanuvchanlik

Methods bo‘limida tadqiqotni ilmiy baholash va tegishli hollarda takrorlash imkonini beradigan yetarli ma’lumotlar keltirilgan, jumladan:

• tadqiqot dizayni;
• tadqiqot o‘tkazilgan joy va davr;
• ishtirokchilarning tavsifi;
• kiritish va chiqarish mezonlari;
• tanlanmani shakllantirish yoki ishtirokchilarni jalb qilish tartibi;
• aralashuvlar yoki baholanadigan ta’sirlar;
• birlamchi va ikkilamchi natijalar;
• o‘lchash usullari;
• tanlanma hajmini aniqlash, tegishli hollarda;
• statistik usullar;
• yetishmayotgan ma’lumotlarni qayta ishlash, tegishli hollarda;
• foydalanilgan dasturiy ta’minot va uning versiyasi;
• etik ruxsat haqidagi ma’lumot;
• ishtirokchilar yoki ularning qonuniy vakillarining roziligi, tegishli hollarda.

☐ Tadqiqot natijalarini taqdim etish bo‘yicha yo‘riqnomalar

Tegishli hollarda mualliflar tadqiqot turiga mos xalqaro hisobot berish yo‘riqnomalaridan foydalangan:

• CONSORT — randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar;
• SPIRIT — klinik tadqiqot protokollari;
• STROBE — kuzatuv tadqiqotlari;
• PRISMA — tizimli sharhlar va meta-tahlillar;
• CARE — klinik holatlar;
• STARD — diagnostik aniqlik tadqiqotlari;
• TRIPOD — prognozlash modellari bo‘yicha tadqiqotlar.

Tegishli checklist va/yoki flow diagram amaldagi yo‘riqnoma yoki Mualliflar uchun yo‘riqnoma talab qilgan hollarda taqdim etiladi.

☐ Rasmlar, jadvallar va qo‘shimcha materiallar

• Barcha jadval va rasmlar ketma-ket raqamlangan va matnda keltirilgan.
• Har bir rasm aniq izohga, har bir jadval esa aniq sarlavhaga ega.
• Jadvallar tahrirlanadigan formatda taqdim etilgan.
• Belgilar, qisqartmalar va maxsus atamalar zarur hollarda tushuntirilgan.
• Fotosuratlar, diagnostik tasvirlar va boshqa materiallarda bemorni aniqlashga imkon beradigan ma’lumotlar nashr uchun tegishli rozilik olinmagan holda keltirilmagan.
• Uchinchi tomon materiallaridan foydalanish uchun zarur ruxsatlar olingan.
• Qo‘shimcha fayllar qo‘lyozmaga bevosita aloqador va asosiy matnga mos.

☐ Etik ruxsat

Etik ko‘rib chiqishni talab qiladigan tadqiqotlarda qo‘lyozmada quyidagilar ko‘rsatilgan:

• etika qo‘mitasi yoki boshqa vakolatli organning nomi;
• muassasa;
• tasdiqlash yoki protokol raqami, agar berilgan bo‘lsa;
• tasdiqlash sanasi, tegishli hollarda.

Amaldagi talablar bo‘yicha zarur bo‘lgan hollarda etik ruxsat tadqiqot boshlanishidan oldin olingan bo‘lishi kerak.

“Qo‘llanilmaydi” iborasi faqat etik ruxsat haqiqatan talab qilinmaydigan holatlarda ishlatiladi.

Tahririyat tasdiqlovchi hujjatlarni so‘rash huquqiga ega.

☐ Bolalar va boshqa zaif ishtirokchilar

Bolalar yoki boshqa zaif guruhlar ishtirokidagi tadqiqotlarda mualliflar qo‘shimcha himoya talablariga rioya qilganliklarini tasdiqlaydilar.

Tegishli hollarda:

• ota-ona yoki qonuniy vakilning ruxsati olingan;
• bolaning yoshi va tadqiqotni tushunish qobiliyatiga mos ravishda uning assent roziligi olingan;
• tadqiqot xavflari asoslangan va imkon qadar kamaytirilgan;
• bolaning huquqlari, maxfiyligi va shaxsiy hayoti himoya qilingan.

☐ Xabardor rozilik

Insonlar ishtirokidagi tadqiqotlarda talab etilgan hollarda tegishli xabardor rozilik olingan.

Agar etika qo‘mitasi xabardor rozilik olish talabini qonuniy ravishda bekor qilgan bo‘lsa, bu holat tegishli asos bilan birga qo‘lyozmada aniq ko‘rsatilgan.

☐ Nashr uchun rozilik

Agar qo‘lyozmada ma’lum bir bemorni aniqlashga imkon beradigan ma’lumotlar, tasvirlar, fotosuratlar yoki boshqa klinik ma’lumotlar mavjud bo‘lsa, tegishli nashr uchun rozilik olingan.

Klinik holatlar va identifikatsiyalovchi klinik ma’lumotlar mavjud boshqa materiallarda ushbu talabga alohida e’tibor beriladi.

☐ Klinik tadqiqotlarni ro‘yxatdan o‘tkazish

Prospektiv klinik tadqiqotlar ro‘yxatdan o‘tkazish talab qilinadigan hollarda birinchi ishtirokchini jalb qilishdan oldin ommaga ochiq va tan olingan reyestrda ro‘yxatdan o‘tkazilgan.

Qo‘lyozmada quyidagilar ko‘rsatiladi:

• reyestr nomi;
• ro‘yxatdan o‘tish raqami;
• mavjud bo‘lsa, ro‘yxat yozuviga doimiy havola.

Ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlari qo‘lyozmada keltirilgan ma’lumotlarga mos bo‘lishi kerak.

☐ Ma’lumotlarning mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot

Har bir qo‘lyozmada tegishli Data Availability Statement mavjud.

Tadqiqot xususiyatiga qarab bayonotda quyidagilar ko‘rsatiladi:

• ochiq repozitoriy va ma’lumotlarning doimiy identifikatori;
• asoslantirilgan so‘rov bo‘yicha ma’lumotlarni mas’ul muallifdan olish imkoniyati;
• ishtirokchilar maxfiyligi, etika, qonunchilik yoki uchinchi tomon shartlari bilan bog‘liq cheklovlar;
• uchinchi tomon ma’lumotlaridan foydalanish shartlari;
• yoki tadqiqot doirasida yangi ma’lumotlar yaratilmagan va tahlil qilinmaganligi.

Yuborish tizimiga kiritilgan bayonot qo‘lyozmadagi bayonotga mos bo‘lishi kerak.

☐ Majburiy deklaratsiyalar

Qo‘lyozmada tegishli bo‘lgan barcha deklaratsiyalar mavjud:

• mualliflar hissasi;
• moliyalashtirish;
• moliyalashtiruvchi tomonning roli;
• manfaatlar to‘qnashuvi;
• etik ruxsat;
• xabardor rozilik;
• nashr uchun rozilik;
• ma’lumotlarning mavjudligi;
• minnatdorchilik;
• sun’iy intellektdan foydalanish.

Muayyan deklaratsiya obyektiv ravishda tegishli bo‘lmasa, bu mos ravishda ko‘rsatiladi.

☐ Mualliflik va mualliflar hissasi

• Barcha ko‘rsatilgan mualliflar jurnalning mualliflik mezonlariga mos keladi.
• Barcha mualliflar ishga tegishli hissa qo‘shgan.
• Barcha mualliflar yuborilgan qo‘lyozma versiyasini tasdiqlagan.
• Barcha mualliflar mualliflar ro‘yxati va ketma-ketligini kelishgan.
• Barcha mualliflar ishning aniqligi va halolligi uchun tegishli javobgarlikni qabul qiladi.
• Jurnal talab qilgan hollarda mualliflar hissasi CRediT tizimi asosida ko‘rsatilgan.
• Mualliflik mezonlariga javob bermaydigan ishtirokchilar ularning roziligi bilan minnatdorchilik bo‘limida ko‘rsatilishi mumkin.
• Mas’ul muallif barcha mualliflar qo‘lyozma, deklaratsiyalar va yuborish metama’lumotlarini tasdiqlaganini tasdiqlaydi.

☐ Manfaatlar to‘qnashuvi va moliyalashtirish

• Barcha moliyaviy va nomoliyaviy manfaatlar to‘qnashuvi oshkor qilingan.
• Tadqiqotni moliyalashtirishning barcha manbalari ko‘rsatilgan.
• Tegishli hollarda homiy yoki moliyalashtiruvchi tashkilotning tadqiqot dizayni, ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish, qo‘lyozmani tayyorlash hamda nashr qilish to‘g‘risidagi qarordagi roli bayon etilgan.
• Manfaatlar to‘qnashuvi mavjud bo‘lmasa, bu ham aniq ko‘rsatilgan.

☐ Sun’iy intellekt

• Sun’iy intellekt vositalari muallif sifatida ko‘rsatilmaydi.
• Generativ sun’iy intellekt yoki boshqa avtomatlashtirilgan vositalardan sezilarli darajada foydalanish jurnalning Sun’iy intellektdan foydalanish siyosatiga muvofiq oshkor qilingan.
• Mualliflar bunday vositalar yordamida yaratilgan yoki o‘zgartirilgan mazmunning aniqligi, ishonchliligi va originalligini tekshirgan.
• Qo‘lyozma mazmuni uchun to‘liq javobgarlik mualliflarda qoladi.

☐ Ilmiy va nashr halolligi

Qo‘lyozmada quyidagilar mavjud emas:

• plagiat;
• ma’lumotlarni to‘qib chiqarish;
• ma’lumotlarni soxtalashtirish;
• tasvirlar yoki ma’lumotlarni nomaqbul tarzda o‘zgartirish;
• takroriy yoki ortiqcha nashr;
• nomaqbul mualliflik;
• iqtiboslarni manipulyatsiya qilish;
• taqrizlash jarayonini manipulyatsiya qilish;
• ilmiy yoki nashr etikasi bilan bog‘liq boshqa qoidabuzarliklar.

☐ Adabiyotlar ro‘yxati

• Adabiyotlar jurnalning Mualliflar uchun yo‘riqnomasida belgilangan amaldagi iqtibos uslubiga muvofiq rasmiylashtirilgan.
• Manbalar izchil va bir xil formatda keltirilgan.
• Ro‘yxatga faqat qo‘lyozmada amalda iqtibos qilingan manbalar kiritilgan.
• DOI mavjud bo‘lsa, faol havola ko‘rinishida berilgan.
• Mualliflar bibliografik ma’lumotlarning aniqligini va matndagi iqtiboslarning manbalarga mosligini tekshirgan.
• Asossiz yoki manipulyativ iqtibos keltirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

☐ Mualliflik huquqi va litsenziya

• Mualliflar nashr etilgan maqolaga bo‘lgan mualliflik huquqini saqlab qoladi.
• Mualliflar jurnal va nashriyotchiga birinchi nashr uchun eksklyuziv bo‘lmagan huquq hamda nashr etilgan maqolani tarqatish va saqlash uchun zarur huquqlarni beradi.
• Qabul qilingan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida nashr etiladi.
• Uchinchi tomon materiallaridan foydalanish uchun zarur ruxsatlarni olish mualliflarning javobgarligidir.

☐ Nashr uchun to‘lovlar

Qo‘lyozmani yuborishdan oldin mualliflar jurnalning rasmiy saytida e’lon qilingan amaldagi nashr to‘lovlari/APC siyosati bilan tanishgan bo‘lishlari kerak.

Moliyaviy shartlar, to‘lovdan ozod qilish yoki boshqa to‘lov bilan bog‘liq masalalar taqrizlash jarayoni va mustaqil tahririy qarorlarga ta’sir qilmaydi.

☐ Qayta ishlangandan keyin takroriy yuborish

Qayta ishlangan qo‘lyozma yuborilganda, tegishli hollarda:

• qo‘lyozmaning toza yangilangan versiyasi yuklangan;
• so‘ralgan bo‘lsa, o‘zgarishlar ko‘rsatilgan versiya taqdim etilgan;
• taqrizchilar va muharrirga batafsil javob taqdim etilgan;
• har bir taqrizchi izohi ko‘rib chiqilgan;
• bajarilmagan tavsiyalar asoslantirilgan tushuntirish bilan izohlangan;
• zarur hollarda jadvallar, rasmlar, ma’lumotlar va qo‘shimcha fayllar yangilangan;
• qayta ishlangan qo‘lyozma va javob xati bir-biriga mos.

☐ Yuborishni yakuniy tasdiqlash

Mas’ul muallif quyidagilarni tasdiqlaydi:

• barcha mualliflar yuborilgan qo‘lyozmani ko‘rib chiqqan va tasdiqlagan;
• mualliflar ro‘yxati va ketma-ketligi kelishilgan;
• barcha ma’lumotlar va deklaratsiyalar to‘liq hamda aniq;
• yuborish tizimidagi metama’lumotlar qo‘lyozmaga mos;
• barcha zarur etik ruxsatlar va roziliklar olingan;
• mualliflik, nashr etikasi, ma’lumotlar, sun’iy intellekt, mualliflik huquqi va litsenziyalash talablariga rioya qilingan;
• qo‘lyozma jurnalning amaldagi yuborish talablariga muvofiq.

To‘liq bo‘lmagan yuborishlar

Jurnalning majburiy talablariga javob bermaydigan qo‘lyozmalar tahririy baholash yoki tashqi taqriz boshlanishidan oldin texnik tuzatish uchun mas’ul muallifga qaytarilishi mumkin.

Ushbu nazorat ro‘yxatining to‘ldirilishi qo‘lyozmaning nashrga qabul qilinishini kafolatlamaydi.