Tahrir hay’ati siyosati
Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi jurnalining Tahrir hay’ati jurnalning Pediatrics, Perinatology and Child Health yo‘nalishidagi Maqsad va qamroviga mos ilmiy, klinik va tadqiqot tajribasiga ega malakali mutaxassislardan shakllantiriladi.
Tahrir hay’ati jurnalning ilmiy sifati, tahririy halolligi, sohaga muvofiqligi va barqaror rivojlanishiga ko‘maklashadi.
Tahrir hay’atiga a’zolik faxriy maqom, reklama, muassasa nufuzi yoki tijoriy manfaatlarga emas, balki professional malaka va jurnal faoliyatidagi haqiqiy ishtirokka asoslanadi.
Tahrir hay’ati tarkibi
Tahrir hay’atining soni va tarkibi jurnal qamrovi, nashr qilinadigan materiallar hajmi va tahririy ish yukiga mos bo‘lishi kerak.
Hay’at a’zolarining umumiy ekspertizasi pediatriya, perinatologiya, bolalar salomatligi hamda jurnal qamroviga tegishli klinik, ilmiy, metodologik va fanlararo yo‘nalishlarni yetarli darajada qamrab olishi lozim.
Jurnal Tahrir hay’atida asosli institutsional va geografik xilma-xillikni ta’minlashga hamda a’zolarning bir muassasada haddan tashqari jamlanishiga yo‘l qo‘ymaslikka intiladi.
Xalqaro vakillik haqiqiy ilmiy hamkorlik va ishtirokni aks ettirishi kerak; u faqat jurnalning xalqaro ko‘rinishini yaratish maqsadida shakllantirilmasligi lozim.
Tahrir hay’ati a’zolarining malakasi
Tahrir hay’ati a’zolari, odatda:
tegishli ilmiy, klinik yoki tadqiqot malakasiga; o‘z sohasi bo‘yicha faol va tekshiriladigan ilmiy nashrlar tarixiga; jurnal qamroviga mos ekspertizaga; tadqiqot va nashr etikasi tamoyillarini tushunishga; mustaqil ilmiy baho berish qobiliyatiga hamda jurnal faoliyatiga mazmunli hissa qo‘shishga tayyorlikka ega bo‘lishi kerak.
Tahrir hay’ati a’zolarining ilmiy faoliyati va ekspertizasi jurnalning ilmiy darajasi va qamroviga mos bo‘lishi lozim.
Tahrir hay’atiga tayinlash
Tahrir hay’ati a’zolari jurnalning ilmiy va tahririy ehtiyojlaridan kelib chiqib tanlanadi.
Tanlashda mutaxassislik, ilmiy nashrlar tarixi, professional mavqe, research integrity tamoyillarini bilish, institutsional va geografik vakillik hamda jurnal faoliyatida amaliy ishtirok etish imkoniyati hisobga olinishi mumkin.
Shaxs uning xabari va roziligisiz Tahrir hay’ati a’zosi sifatida ko‘rsatilmasligi kerak.
Tahrir hay’atiga a’zolik jurnalda maqola nashr qilish huquqini bermaydi va qo‘lyozmani ko‘rib chiqishda hech qanday imtiyoz yaratmaydi.
A’zolar to‘g‘risidagi ochiq ma’lumotlar
Jurnal asosiy tahririy lavozimlar va Tahrir hay’ati a’zolari haqidagi ma’lumotlarni ochiq e’lon qiladi.
Har bir a’zo bo‘yicha shaxsni aniq identifikatsiya qilish imkonini beradigan aktual ma’lumotlar, jumladan ismi, tahririy lavozimi — mavjud bo‘lsa, muassasasi va mamlakati yoki hududi ko‘rsatilishi kerak.
Zarur hollarda ORCID iD, muassasadagi ilmiy profil yoki boshqa doimiy ilmiy identifikator ham berilishi mumkin.
Muassasa haqidagi ma’lumotlar haqiqiy, aktual va tekshiriladigan bo‘lishi kerak.
Jurnal Tahrir hay’ati sahifasidagi ma’lumotlarni muntazam ravishda ko‘rib chiqadi va eskirgan yoki noto‘g‘ri ma’lumotlarni tuzatadi.
Tahrir hay’ati a’zolarining vazifalari
Tahrir hay’ati a’zolari jurnalning ilmiy yo‘nalishi, qamrovi, tahririy siyosatlari, yangi ilmiy yo‘nalishlar va research integrity masalalari bo‘yicha maslahat berishi mumkin.
O‘z vazifasi va ekspertizasiga qarab ular malakali taqrizchilarni tavsiya qilishi, tegishli taklif bo‘lganda taqrizchi sifatida ishtirok etishi, murakkab ilmiy, klinik, metodologik yoki etik masalalarda muharrirlarga maslahat berishi, jurnal siyosatlarini takomillashtirishda ishtirok etishi hamda ehtimoliy ilmiy qoidabuzarliklar haqida jurnalni xabardor qilishi mumkin.
Tahrir hay’atiga a’zolik har bir qo‘lyozma bo‘yicha qaror qabul qilishda avtomatik ishtirok etishni anglatmaydi.
Ilmiy va etik mas’uliyat
Tahrir hay’ati a’zolari tadqiqot va nashr halolligining yuqori standartlarini qo‘llab-quvvatlashi kerak.
Ular jurnalning Nashr etikasi, Ilmiy tadqiqotlar etikasi, Taqrizlash, Manfaatlar to‘qnashuvi, Mualliflik, Sun’iy intellekt, Tadqiqot ma’lumotlari, Tuzatishlar va retraksiyalar, Shikoyatlar va apellyatsiyalar bo‘yicha siyosatlariga rioya qilishi lozim.
Taqdim etilgan yoki nashr qilingan maqolada jiddiy integrity muammosi aniqlansa, bu haqda tegishli muharrirga xabar berilishi kerak.
Tahririy mustaqillik
Ilmiy qarorlar qo‘lyozmaning ilmiy qiymati, metodologik sifati, etik maqbulligi, jurnal qamroviga mosligi va natijalarning ishonchliligiga asoslanadi.
Tahrir hay’ati a’zosi o‘z lavozimidan alohida qo‘lyozma bo‘yicha tahririy qarorga nomaqbul ta’sir ko‘rsatish uchun foydalanishi mumkin emas.
Institutsional, moliyaviy, tijoriy, siyosiy, shaxsiy yoki boshqa tashqi manfaatlar maqolani qabul qilish yoki rad etishni belgilamasligi kerak.
Batafsil tartib jurnalning Tahririy boshqaruv va tahririy mustaqillik siyosatida belgilanadi.
Manfaatlar to‘qnashuvi va jarayondan chetlanish
Tahrir hay’ati a’zolari o‘z tahririy vazifalariga tegishli manfaatlar to‘qnashuvini oshkor qilishi kerak.
A’zo qo‘lyozma bo‘yicha xolisligiga ta’sir qilishi yoki shunday taassurot yaratishi mumkin bo‘lgan aloqa yoki manfaat mavjud bo‘lsa, uni ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish jarayonida ishtirok etmasligi lozim.
Bu, xususan, a’zoning o‘z maqolasi, yaqin hammualliflari, hozirgi shogirdlari yoki ilmiy rahbarlari, yaqin shaxsiy munosabatdagi shaxslar hamda muhim moliyaviy, professional yoki raqobat munosabatlari mavjud shaxslarning maqolalariga taalluqli.
Bunday vaziyatda qo‘lyozma tegishli manfaatlar to‘qnashuviga ega bo‘lmagan mustaqil muharrirga topshiriladi.
Tahrir hay’ati a’zolarining maqolalari
Tahrir hay’ati a’zolari jurnalga o‘z ilmiy maqolalarini taqdim etishi mumkin, biroq bunday qo‘lyozmalarga hech qanday imtiyoz berilmaydi.
Ularga boshqa mualliflarning maqolalari bilan bir xil ilmiy, etik, reporting va taqrizlash talablari qo‘llanadi.
Muallif yoki hammuallif bo‘lgan Tahrir hay’ati a’zosi taqrizchilarni tanlash, taqriz jarayonini boshqarish yoki yakuniy tahririy qaror qabul qilishda ishtirok etmaydi.
Qo‘lyozma mustaqil va manfaatlar to‘qnashuviga ega bo‘lmagan muharrir tomonidan boshqariladi.
Tahririyat bilan bog‘liq mualliflik ulushi
Jurnal o‘z muharrirlari, Tahrir hay’ati a’zolari yoki taqrizchilari muallif bo‘lgan maqolalarning haddan tashqari ko‘p nashr qilinishiga yo‘l qo‘ymaslikka intiladi.
Tahririy lavozim hech qachon imtiyozli nashr mexanizmi sifatida ishlatilmasligi kerak.
Jurnal bunday maqolalar ulushini nazorat qiladi va uni xalqaro halol nashriyot amaliyotida qabul qilingan darajada saqlaydi.
DOAJ talablariga rioya qilinadigan hollarda, oxirgi ikki sonning har birida kamida bitta muallifi muharrir, Tahrir hay’ati a’zosi yoki taqrizchi bo‘lgan ilmiy maqolalar ulushi 25 foizdan oshmasligi kerak.
Taqrizlashdagi ishtirok
Tahrir hay’atiga a’zolik har bir maqolani taqrizlash majburiyatini avtomatik ravishda anglatmaydi.
Hay’at a’zosi taqrizchi sifatida taklif etilganda unga boshqa taqrizchilar bilan bir xil malaka, mustaqillik, maxfiylik, manfaatlar to‘qnashuvi, muddat, iqtibos etikasi va AI’dan mas’uliyatli foydalanish talablari qo‘llanadi.
Batafsil qoidalar Taqrizlash siyosati va Taqrizchilar siyosatida belgilanadi.
Maxfiylik
Tahrir hay’ati a’zolari o‘z tahririy faoliyati davomida olingan maxfiy ma’lumotlarni himoya qilishi shart.
Nashr qilinmagan qo‘lyozmalar, taqrizchilar shaxsi, taqrizlar, tahririy yozishmalar, tadqiqot ma’lumotlari, etik hujjatlar va boshqa maxfiy materiallar ruxsatsiz oshkor qilinmasligi yoki boshqa maqsadlarda foydalanilmasligi kerak.
Tahririy faoliyat orqali olingan maxfiy ma’lumotlardan a’zoning o‘z tadqiqoti, nashri, granti, tijoriy yoki raqobat manfaatlari uchun foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Ushbu majburiyat Tahrir hay’atidagi faoliyat tugaganidan keyin ham saqlanadi.
Sun’iy intellekt va maxfiy materiallar
Tahrir hay’ati a’zosi o‘z vakolati doirasidagi tahririy xulosalar uchun shaxsan javobgardir.
Maxfiy qo‘lyozmalar, taqrizlar, nashr qilinmagan ma’lumotlar, bemorlarga oid ma’lumotlar va boshqa himoyalangan materiallar maxfiylik hamda ma’lumotlarni himoya qilish kafolatlanmagan tashqi generativ AI tizimlariga yuklanmasligi kerak.
Sun’iy intellekt mustaqil tahririy ekspert xulosasini almashtira olmaydi.
AI’dan foydalanish jurnalning Sun’iy intellekt siyosatiga muvofiq amalga oshiriladi.
Maxsus sonlar va taklif etilgan muharrirlar
Maxsus sonlar va mavzuli to‘plamlar odatiy sonlar bilan bir xil tahririy nazorat, taqrizlash, etik va research-integrity talablariga bo‘ysunadi.
Taklif etilgan muharrir tayinlanishidan oldin uning ilmiy malakasi, tegishli ekspertizasi va manfaatlar to‘qnashuvi baholanishi kerak.
Bosh muharrir yoki tegishli vakolat berilgan Tahrir hay’ati a’zolari taklif etilgan muharrirlarning faoliyati ustidan nazoratni saqlab qoladi.
Taklif etilgan muharrir o‘z maqolasini yoki manfaatlar to‘qnashuvi mavjud boshqa qo‘lyozmani mustaqil ravishda boshqara olmaydi.
Maxsus son maqolalariga odatiy maqolalarga nisbatan yengillashtirilgan taqrizlash tartibi qo‘llanmaydi.
Tahririy lavozimdan foydalanish
Tahrir hay’ati a’zoligi:
maqolaning nashr qilinishini kafolatlash; muallif yoki taqrizchiga bosim o‘tkazish; asossiz iqtibos talab qilish; shaxsiy to‘lov talab qilish; jurnal bilan bog‘liq bo‘lmagan tijoriy faoliyatni jurnal nomidan ma’qullangandek ko‘rsatish; yoki shaxsiy, institutsional va professional manfaat uchun tahririy qarorga ta’sir qilish
maqsadida foydalanilmasligi kerak.
Faoliyatni baholash va a’zolikni davom ettirish
Tahrir hay’atiga a’zolik majburiy ravishda muddatsiz hisoblanmaydi.
Jurnal Tahrir hay’ati tarkibi va faoliyatini davriy ravishda ko‘rib chiqadi.
Bunda a’zoning ilmiy faoliyati, jurnal ishiga haqiqiy hissasi, javob berish faolligi, professional xulqi, jurnal siyosatlariga rioya qilishi, manfaatlar to‘qnashuvi va ekspertizasining jurnal qamroviga dolzarbligi hisobga olinishi mumkin.
A’zolik shaxsning o‘z xohishi, lavozim yoki faoliyatdagi o‘zgarish, uzoq muddatli passivlik, vazifalarni bajara olmaslik, jurnal siyosatining jiddiy buzilishi yoki Tahrir hay’ati tarkibining qayta tashkil etilishi sababli tugatilishi mumkin.
Bunday qarorlar halol ilmiy tanqid yoki asosli professional kelishmovchilikni jazolash vositasi sifatida ishlatilmasligi kerak.
Tahrir hay’ati ma’lumotlarining haqqoniyligi
Jurnal saytida e’lon qilingan Tahrir hay’ati ro‘yxati haqiqatda tegishli tahririy vazifalarni bajaradigan shaxslarni aks ettirishi kerak.
Jurnal ataylab:
soxta shaxslarni; a’zolikka rozilik bermagan kishilarni; amaldagi sifatida ko‘rsatilgan eskirgan affiliations’larni; noto‘g‘ri akademik lavozim yoki unvonlarni; faqat jurnal nufuzini sun’iy oshirish yoki xalqaro ko‘rinish yaratish uchun ishlatiladigan ismlarni
Tahrir hay’ati tarkibiga kiritmaydi.
Noto‘g‘ri yoki eskirgan ma’lumot aniqlansa, u o‘z vaqtida tuzatilishi kerak.
Siyosatni qo‘llash
Ushbu siyosat bosh muharrir, mavjud bo‘lsa bosh muharrir o‘rinbosarlari va assotsiatsiyalangan muharrirlar, Tahrir hay’ati a’zolari hamda ularga teng tahririy vakolatlarni amalga oshiradigan boshqa shaxslarga tatbiq etiladi.
Tahrir hay’atining tarkibi, ilmiy ekspertizasi, geografik va institutsional vakilligi, saytda berilgan ma’lumotlari hamda haqiqiy faoliyati jurnalning Maqsad va qamrovi, nashr qilinayotgan kontenti, nashr hajmi va e’lon qilingan tahririy siyosatlariga mos bo‘lishi kerak.