Mualliflar uchun yo‘riqnoma
Mualliflar uchun yo‘riqnoma
1. Umumiy ma’lumot
Ilmiy ishingizni Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi jurnalida nashr etish uchun ko‘rib chiqayotganingiz uchun tashakkur.
Jurnal pediatriya, perinatologiya va bolalar salomatligi yo‘nalishidagi taqrizdan o‘tuvchi ilmiy tibbiyot jurnali bo‘lib, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, go‘daklar, bolalar va o‘smirlar salomatligiga bag‘ishlangan ilmiy asoslangan va klinik ahamiyatga ega tadqiqotlarni nashr etadi.
Jurnal qo‘lyozmalarni ingliz, rus va o‘zbek tillarida qabul qiladi va nashr etadi. Rus yoki o‘zbek tilidagi maqolalar uchun maqola nomi, annotatsiya, kalit so‘zlar, mualliflar va affiliatsiyalar haqidagi asosiy metama’lumotlar ingliz tilida ham taqdim etilishi kerak.
Mualliflar qo‘lyozmaning ilmiy aniqligi, ravshanligi, tili, terminologiyasi, etik talablarga muvofiqligi va ilmiy halolligi uchun javobgardir.
Barcha qo‘lyozmalar jurnalning amaldagi rasmiy Microsoft Word yoki LaTeX/Overleaf shabloni asosida tayyorlanishi kerak.
Ilmiy, etik, texnik yoki format talablariga javob bermaydigan qo‘lyozmalar tahririy baholash yoki taqrizlashdan oldin tuzatish uchun qaytarilishi mumkin.
2. Qo‘lyozma turlari
Jurnal asosan quyidagi turdagi qo‘lyozmalarni ko‘rib chiqadi:
- Original tadqiqot maqolalari;
- Tizimli sharhlar va meta-tahlillar;
- Sharh maqolalari;
- Qisqa ilmiy xabarlar;
- Klinik va diagnostik tadqiqotlar;
- muhim ilmiy, diagnostik, terapevtik yoki ta’limiy ahamiyatga ega klinik holatlar;
- jurnal maqsadi va qamroviga mos boshqa ilmiy asoslangan materiallar.
Barcha qo‘lyozma turlari uchun yagona so‘z cheklovi belgilanmaydi. Tadqiqot yetarlicha batafsil va shaffof taqdim etilishi, keraksiz takrorlardan qochilishi kerak.
Tahririyat zarur hollarda matnni qisqartirish, qayta tuzish yoki qo‘shimcha ma’lumot berishni so‘rashi mumkin.
3. Originallik va eksklyuziv yuborish
Qo‘lyozma:
- original bo‘lishi;
- ilgari deyarli bir xil shaklda nashr etilmagan bo‘lishi;
- boshqa jurnalda bir vaqtning o‘zida ko‘rib chiqilmayotgan bo‘lishi;
- plagiat, ma’lumotlarni to‘qib chiqarish, soxtalashtirish, tasvirlarni nomaqbul o‘zgartirish, takroriy yoki ortiqcha nashr, iqtiboslarni manipulyatsiya qilish va boshqa ilmiy yoki nashr etikasi qoidabuzarliklarini o‘z ichiga olmasligi kerak.
Preprint e’lon qilinganligi odatda qo‘lyozmani jurnalga yuborishga to‘sqinlik qilmaydi. Mavjud preprint haqidagi ma’lumot va uning havolasi yoki doimiy identifikatori yuborish vaqtida ko‘rsatilishi kerak.
4. Onlayn yuborish
Barcha qo‘lyozmalar jurnalning rasmiy onlayn tizimi orqali yuboriladi.
Faqat elektron pochta orqali yuborilgan material tahririyat bunday usulni maxsus so‘ramagan bo‘lsa, rasmiy yuborish hisoblanmaydi.
Qo‘lyozmani yuboruvchi muallif odatda mas’ul muallif hisoblanadi va:
- barcha yuborish bosqichlarini bajarish;
- metama’lumotlarni to‘liq va aniq kiritish;
- barcha tegishli hammualliflarni ko‘rsatish;
- barcha mualliflarning roziligini tasdiqlash;
- taqrizlash, qayta ishlash, nashrga tayyorlash va nashrdan keyingi jarayonlarda jurnal bilan aloqa qilish
uchun javobgardir.
5. Yuborish metama’lumotlari
Onlayn tizimga quyidagilar to‘liq va aniq kiritilishi kerak:
- maqola nomi;
- annotatsiya;
- kalit so‘zlar;
- qo‘lyozma tili;
- qo‘lyozma turi;
- barcha mualliflarning to‘liq ismlari va ketma-ketligi;
- bo‘lim va muassasa;
- shahar, pochta indeksi va mamlakat;
- har bir muallifning elektron pochta manzili;
- ORCID, mavjud bo‘lsa;
- mas’ul muallif;
- moliyalashtirish;
- homiyning roli;
- manfaatlar to‘qnashuvi;
- etik ruxsat;
- xabardor rozilik;
- nashr uchun rozilik;
- Data Availability Statement;
- sun’iy intellektdan foydalanish haqidagi deklaratsiya, tegishli hollarda.
6. Yuborish uchun zarur fayllar
Sarlavha sahifasi
Sarlavha sahifasida qo‘lyozma turi, maqola nomi, barcha mualliflar, ularning ketma-ketligi, affiliatsiyalari, shahar, pochta indeksi, mamlakat, elektron pochta, ORCID va mas’ul muallif ma’lumotlari keltiriladi.
Anonimlashtirilgan qo‘lyozma
Ikki tomonlama anonim taqrizlash uchun yuboriladigan faylda:
- mualliflarning ismlari;
- affiliatsiyalar;
- elektron pochta;
- ORCID;
- muallifni aniqlash imkonini beruvchi minnatdorchilik ma’lumotlari;
- fayl xususiyatlaridagi identifikatsiyalovchi ma’lumotlar
bo‘lmasligi kerak.
Qo‘shimcha fayllar
Tegishli hollarda reporting checklistlar, flow diagramlar, qo‘shimcha jadvallar, rasmlar, tadqiqot protokollari, ma’lumotlar, ruxsatnomalar hamda etika va rozilik hujjatlari taqdim etiladi.
7. Qabul qilinadigan fayl formatlari
Microsoft Word qo‘lyozmasi rasmiy shablonda tayyorlanib, tahrirlanadigan .docx formatida yuboriladi.
LaTeX/Overleaf uchun asosiy .tex fayli, bibliografik va uslub fayllari, rasmlar, zarur qo‘shimcha fayllar va kompilyatsiya qilingan PDF taqdim etiladi.
Manba fayllar odatda ZIP arxivda taqdim etiladi.
8. Ikki tomonlama anonim taqrizlash
Jurnal ikki tomonlama anonim taqrizlash tizimidan foydalanadi.
Dastlabki tahririy tekshiruvdan muvaffaqiyatli o‘tgan qo‘lyozmalar odatda kamida ikki nafar mustaqil taqrizchi tomonidan baholanadi.
Yakuniy tahririy qaror Bosh muharrir yoki tegishli vakolat berilgan mas’ul muharrir tomonidan qabul qilinadi.
9. Qo‘lyozmani umumiy tayyorlash
Qo‘lyozma rasmiy shablonga mos, aniq va izchil yozilgan bo‘lishi, mantiqiy sarlavhalardan foydalanishi, qisqartmalar birinchi marta qo‘llanganda tushuntirilishi va barcha majburiy deklaratsiyalarni o‘z ichiga olishi kerak.
10. Maqola nomi
Maqola nomi qisqa, aniq, axborotli va ilmiy jihatdan to‘g‘ri bo‘lishi kerak.
11. Mualliflar va affiliatsiyalar
Affiliatsiya quyidagi tartibda beriladi:
Bo‘lim, Muassasa, Shahar, Pochta indeksi, Mamlakat
Kamida bir muallif mas’ul muallif sifatida belgilanadi.
ORCID mavjud bo‘lsa ko‘rsatiladi.
Yuborilgandan keyingi mualliflik o‘zgarishlari asoslantirilishi va tegishli mualliflar tomonidan tasdiqlanishi kerak.
12. Annotatsiya
Annotatsiya 200 so‘zdan oshmasligi kerak.
Original tadqiqot uchun quyidagi qismlar aks ettiriladi:
- Background;
- Methods;
- Results;
- Conclusions.
13. Kalit so‘zlar
3 tadan 10 tagacha kalit so‘z taqdim etiladi.
14. Original tadqiqot maqolasi tuzilishi
- Introduction
- Methods
- Results
- Discussion
- Conclusions
- Author Contributions
- Funding
- Ethics Approval
- Informed Consent
- Consent for Publication
- Data Availability Statement
- Acknowledgements
- Conflicts of Interest
- Artificial Intelligence Disclosure, tegishli hollarda
- References
15. Kirish
Kirish qismida tadqiqotning ilmiy va klinik konteksti, muammo, mavjud dalillar, bilimlardagi bo‘shliq va tadqiqot maqsadi aniq bayon qilinishi kerak.
16. Usullar
Tegishli hollarda quyidagilar keltiriladi:
- tadqiqot dizayni;
- joyi va davri;
- ishtirokchilar;
- kiritish va chiqarish mezonlari;
- tanlanmani shakllantirish;
- aralashuv yoki ta’sirlar;
- nazorat va taqqoslash guruhlari;
- birlamchi va ikkilamchi natijalar;
- o‘lchash usullari;
- laboratoriya va diagnostika usullari;
- tanlanma hajmini hisoblash;
- statistik tahlil;
- yetishmayotgan ma’lumotlar bilan ishlash;
- dasturiy ta’minot va versiyasi;
- etik ruxsat;
- rozilik olish tartibi.
17. Natijalar
Natijalar aniq, obyektiv va mantiqiy tartibda tegishli miqdoriy ko‘rsatkichlar bilan taqdim etiladi.
Bir xil ma’lumotlar matn, jadval va rasmlarda asossiz takrorlanmasligi kerak.
18. Rasmlar va klinik tasvirlar
Barcha rasmlar raqamlanishi va tushuntiruvchi izohga ega bo‘lishi kerak.
Fotosuratlar odatda kamida 300 dpi, chiziqli tasvirlar esa alohida yuqori sifatli fayl talab qilinganda kamida 600 dpi bo‘lishi kerak.
Bemorni aniqlashga imkon beradigan ma’lumotlar tegishli nashr uchun roziliksiz berilmaydi.
Ilmiy ma’lumotni noto‘g‘ri aks ettiradigan tasvir manipulyatsiyasiga yo‘l qo‘yilmaydi.
19. Jadvallar
Jadvallar tahrirlanadigan shaklda, ketma-ket raqamlangan, aniq sarlavhali bo‘lishi va barcha qisqartmalar tushuntirilishi kerak.
20. Statistik tahlil
Tegishli hollarda:
- statistik testlar;
- tanlanma hajmini hisoblash;
- effect estimates;
- confidence intervals;
- P qiymatlari;
- yetishmayotgan ma’lumotlar bilan ishlash;
- statistik dastur va versiyasi
ko‘rsatiladi.
Statistik ahamiyat klinik ahamiyatning avtomatik o‘rnini bosmaydi.
21. Muhokama
Muhokamada asosiy natijalar talqin qilinadi, avvalgi tadqiqotlar bilan taqqoslanadi, klinik va ilmiy ahamiyat, kuchli tomonlar, cheklovlar hamda keyingi tadqiqot yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi.
22. Xulosalar
Xulosa tadqiqot natijalaridan bevosita kelib chiqishi va tadqiqot maqsadiga javob berishi kerak.
23. Tadqiqot natijalarini taqdim etish yo‘riqnomalari
Tadqiqot turiga mos xalqaro yo‘riqnomalar qo‘llanadi:
- CONSORT — randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar;
- SPIRIT — klinik tadqiqot protokollari;
- STROBE — kuzatuv tadqiqotlari;
- PRISMA — tizimli sharh va meta-tahlillar;
- CARE — klinik holatlar;
- STARD — diagnostik aniqlik tadqiqotlari;
- TRIPOD — prognozlash modellari.
24. Mualliflar hissasi — CRediT
Bir nechta muallifli maqolalarda hissa CRediT Contributor Roles Taxonomy asosida ko‘rsatiladi.
Faqat jurnalning mualliflik mezonlariga javob beradigan shaxslar muallif sifatida ko‘rsatiladi.
25. Moliyalashtirish
Barcha moliyaviy va moddiy qo‘llab-quvvatlash manbalari oshkor qilinadi.
Moliyalashtirish bo‘lmasa:
This research received no external funding.
26. Etik ruxsat
Etik ko‘rib chiqishni talab qiladigan tadqiqotlarda etika qo‘mitasi nomi, tasdiqlash/protokol raqami va tegishli sana ko‘rsatiladi.
“Qo‘llanilmaydi” faqat etik ruxsat haqiqatan talab qilinmaydigan holatda ishlatiladi.
27. Bolalar va boshqa zaif ishtirokchilar
Bolalar va boshqa zaif ishtirokchilar ishtirokidagi tadqiqotlarda qo‘shimcha himoya choralari, xavflarni kamaytirish, maxfiylik va ishtirokchi huquqlarini himoya qilish ta’minlanishi kerak.
28. Ota-ona ruxsati va bolaning roziligi
Talab etiladigan hollarda ota-ona yoki qonuniy vakilning ruxsati olinadi.
Tadqiqotni tushunish qobiliyatiga ega bo‘lgan boladan uning yoshi va qobiliyatiga mos assent olinishi kerak.
29. Xabardor rozilik
Insonlar ishtirokidagi tadqiqotlarda tegishli hollarda ishtirokchi va/yoki uning qonuniy vakilidan xabardor rozilik olinadi.
Agar xabardor rozilik talabi vakolatli etika organi tomonidan qonuniy ravishda bekor qilingan bo‘lsa, bu holat va uning asosi qo‘lyozmada ko‘rsatiladi.
30. Nashr uchun rozilik
Bemorni aniqlashga imkon beradigan fotosuratlar, klinik tasvirlar, shaxsiy ma’lumotlar yoki batafsil klinik holatlar mavjud bo‘lsa, alohida nashr uchun rozilik olinishi kerak.
31. Klinik tadqiqotlarni ro‘yxatdan o‘tkazish
Prospektiv klinik tadqiqotlar, ro‘yxatdan o‘tkazish talab etilgan hollarda, birinchi ishtirokchi jalb qilinishidan oldin tan olingan ochiq reyestrda ro‘yxatdan o‘tkazilishi kerak.
Reyestr nomi, ro‘yxatdan o‘tish raqami va mavjud bo‘lsa doimiy havola ko‘rsatiladi.
32. Ma’lumotlarning mavjudligi to‘g‘risidagi bayonot
Har bir qo‘lyozma Data Availability Statementga ega bo‘lishi kerak.
Bayonot quyidagilardan birini ko‘rsatishi mumkin:
- ma’lumotlar ochiq repozitoriyda;
- ma’lumotlar asoslantirilgan so‘rov asosida taqdim etiladi;
- maxfiylik, etika yoki qonuniy sabablar tufayli ma’lumotlar cheklangan;
- yangi ma’lumotlar yaratilmagan yoki tahlil qilinmagan.
Bemor darajasidagi ma’lumotlar maxfiylik, rozilik, etika yoki qonunchilik talablarini buzadigan holda ochiq joylashtirilmasligi kerak.
33. Minnatdorchilik
Mualliflik mezonlariga javob bermaydigan, biroq ishga yordam bergan shaxslar yoki tashkilotlar ularning roziligi bilan ko‘rsatilishi mumkin.
34. Manfaatlar to‘qnashuvi
Barcha moliyaviy va nomoliyaviy manfaatlar to‘qnashuvi oshkor qilinadi.
Manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lmasa:
The authors declare no conflicts of interest.
35. Sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish
Sun’iy intellekt vositalari muallif sifatida ko‘rsatilmaydi.
Generativ AI yoki boshqa AI vositalaridan sezilarli foydalanish jurnalning Sun’iy intellektdan foydalanish siyosatiga muvofiq oshkor qilinishi kerak.
Qo‘lyozma mazmuni uchun to‘liq javobgarlik mualliflarda qoladi.
Bemorlarning identifikatsiyalovchi ma’lumotlari yoki boshqa maxfiy tadqiqot ma’lumotlari maxfiylik talablarini buzadigan tarzda tashqi AI tizimlariga yuklanmasligi kerak.
36. Adabiyotlar ro‘yxati
Jurnal raqamlangan Vancouver/NLM uslubidan foydalanadi.
Matndagi iqtiboslar manba birinchi uchragan tartibda raqamlanadi:
[1], [2,3], [4–6]
DOI mavjud bo‘lsa ko‘rsatiladi.
Kirill yozuvida nashr etilgan manbalar lotin yozuviga transliteratsiya qilinadi. Zarur hollarda nomning inglizcha tarjimasi kvadrat qavsda beriladi va asl til ko‘rsatiladi.
Bibliografik ma’lumotlarning aniqligi uchun mualliflar javobgardir.
37. Muallif deklaratsiyasi va yuborishni tasdiqlash
Mas’ul muallif qo‘lyozmaning originalligi, barcha mualliflarning talabga muvofiqligi, mualliflar roziligi, deklaratsiyalarning to‘liqligi, etik talablar bajarilgani va uchinchi tomon materiallari uchun zarur ruxsatlar mavjudligini tasdiqlaydi.
38. Mualliflik huquqi va litsenziya
Mualliflar maqolaga bo‘lgan mualliflik huquqini saqlab qoladi.
Mualliflar jurnal va nashriyotchiga birinchi nashr uchun eksklyuziv bo‘lmagan huquq hamda maqolani tarqatish, arxivlash, indekslash, saqlash va qo‘llab-quvvatlash uchun zarur huquqlarni beradi.
Qabul qilingan maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida nashr etiladi.
39. Nashr to‘lovlari
Qo‘lyozmani yuborish yoki taqrizlash uchun alohida to‘lov undirilmaydi.
Standart Article Processing Charge (APC):
Qabul qilingan har bir maqola uchun 100 AQSh dollari.
2026 kalendar yilida qabul qilingan maqolalar uchun APC jurnalning egasi va nashr etuvchi tashkiloti — O‘zbekiston Respublikasi Bolalar milliy tibbiyot markazi tomonidan to‘liq qoplanadi.
Shuning uchun 2026-yilda qabul qilingan maqola mualliflari:
- APC to‘lamaydi;
- alohida imtiyoz arizasi bermaydi;
- APC uchun hisob-faktura olmaydi.
Moliyaviy shartlar taqrizlash yoki tahririy qarorlarga ta’sir qilmaydi.
40. Qo‘lyozmani qayta ishlash
Tahririyat qayta ishlashni so‘raganda mualliflar:
- yangilangan qo‘lyozma;
- so‘ralgan hollarda toza versiya;
- o‘zgarishlar belgilangan versiya;
- taqrizchilar va muharrirga bandma-band javob;
- bajarilmagan tavsiya uchun asoslantirilgan tushuntirish
taqdim etishi kerak.
Qayta ishlangan qo‘lyozma yuborilishi uning qabul qilinishini kafolatlamaydi.
41. Korrektura, tuzatishlar va nashrdan keyingi majburiyatlar
Qabul qilingan maqola texnik tahrirlash, til va format tekshiruvi, sahifalash, metama’lumot va adabiyotlar tekshiruvidan o‘tishi mumkin.
Mas’ul muallifga yakuniy korrektura yuborilishi mumkin.
Nashrdan keyin mualliflar aniqlangan jiddiy xato yoki etik muammo haqida tahririyatga zudlik bilan xabar berishi kerak.
Tuzatishlar, Xavotir bildirish bayonotlari, Retraksiyalar va boshqa nashrdan keyingi choralar jurnalning Tuzatishlar, retraksiyalar va nashrdan keyingi yangilanishlar siyosati asosida amalga oshiriladi.
42. Maxfiylik, aloqa va yo‘riqnomani boshqarish
Jurnal tizimiga kiritilgan shaxsiy ma’lumotlar faqat tahririy ish, taqrizlash, nashr qilish, indekslash, DOI ro‘yxatdan o‘tkazish, arxivlash va ilmiy kommunikatsiyaning qonuniy maqsadlari uchun ishlatiladi.
Tahririyat
Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi
O‘zbekiston Respublikasi Bolalar milliy tibbiyot markazi
Parkent ko‘chasi, 294
Yashnobod tumani
Toshkent 100207, O‘zbekiston Respublikasi
Email: vestnik.ndmc@bmtm.uz
Website: hnchmc.uz
Jurnalning rasmiy saytida e’lon qilingan Mualliflar uchun yo‘riqnomaning amaldagi versiyasi avvalgi versiyalardan ustun hisoblanadi va davriy ravishda qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.