Fallo tetradasini radikal korreksiya qilishdan so‘ng bolalarda o‘ng qorincha funksiyasining exokardiografik ko‘rsatkichlari dinamikasi
Qabul qilingan: 2026-10-03
Nashr etilgan: 2026-03-30
Annotatsiya
Dolzarbligi. Fallo tetradasini radikal korreksiya qilgandan keyin o‘ng qorincha funksiyasini baholash operatsiyadan keyingi miokard disfunksiyasini erta aniqlash va keyingi kuzatuv taktikasini belgilashda muhim ahamiyatga ega. Shu bilan birga, operatsiyadan keyingi erta davrda o‘ng qorinchaning uzunlamasiga sistolik funksiyasini ifodalovchi an’anaviy ko‘rsatkichlarning pasayishi nafaqat miokardning haqiqiy shikastlanishi, balki sternotomiya va perikardiotomiyadan so‘ng yurak geometriyasi hamda qisqarish mexanikasining o‘zgarishi bilan ham bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Tadqiqot maqsadi. Fallo tetradasini radikal korreksiya qilgandan keyin bolalarda o‘ng qorincha funksiyasining exokardiografik ko‘rsatkichlari dinamikasini baholash hamda bemor yoshi va jarrohlik korreksiyasi turining operatsiyadan keyingi tiklanish xususiyatlariga ta’sirini aniqlash.
Materiallar va usullar. Fallo tetradasi bo‘lgan va radikal jarrohlik korreksiyasidan o‘tgan 101 nafar bolada retrospektiv-prospektiv tadqiqot o‘tkazildi. Transtorakal exokardiografiya operatsiyadan oldin, operatsiyadan keyingi birinchi sutkada, 1 oy va 3 oy o‘tgach bajarildi. TAPSE, z-TAPSE, trikuspidal halqaning lateral segmenti sistolik harakat tezligi S′ va z-S′, o‘ng qorincha maydonining fraksion o‘zgarishi (FAC), o‘pka regurgitatsiyasi darajasi, shuningdek chap qorinchaning oxirgi diastolik hajmi va indekslangan oxirgi diastolik hajmi baholandi.
Natijalar. Operatsiyadan keyingi birinchi sutkada TAPSE 14,85±1,76 mm dan 6,80±1,50 mm gacha (p<0,0001), S′ 12,13±1,23 sm/s dan 6,20±1,24 sm/s gacha (p<0,0001), FAC esa 44,45±6,40% dan 28,72±6,15% gacha (p<0,0001) sezilarli darajada kamaydi. 3-oyga kelib TAPSE 13,10±1,86 mm gacha, S′ esa 11,03±1,14 sm/s gacha oshdi. Bemor yoshi kuzatuvning barcha bosqichlarida TAPSE mutlaq qiymatlariga statistik jihatdan sezilarli ta’sir ko‘rsatdi (p<0,0001); yosh bilan operatsiyadan keyingi birinchi sutkadan 3 oygacha TAPSE o‘sishi o‘rtasida musbat korrelyatsiya aniqlandi (r=0,556; p<0,0001). Birinchi sutkada TAPSE va S′ ning eng past ko‘rsatkichlari transannulyar plastika qilingan bemorlarda qayd etildi; korreksiya turlari o‘rtasidagi farqlar mos ravishda p=0,006 va p=0,007 darajasida statistik jihatdan ahamiyatli bo‘ldi, biroq 1–3 oyga kelib bu farqlar yo‘qoldi. Chap qorinchaning indekslangan oxirgi diastolik hajmi 40,00±15,05 dan 59,40±11,06 ml/m² gacha izchil oshdi (p<0,0001).
Xulosa. Fallo tetradasini radikal korreksiya qilgandan keyin darhol TAPSE va S′ ning keskin pasayishi operatsiyadan keyingi erta davrga xos qonuniy hodisa bo‘lib, keyingi uch oy davomida ushbu ko‘rsatkichlarning sezilarli tiklanishi kuzatiladi. O‘ng qorincha funksiyasini talqin qilish TAPSE, S′, ularning z-ko‘rsatkichlari va FAC ni kompleks baholashga, shuningdek bolaning yoshi va bajarilgan jarrohlik korreksiyasi turini majburiy hisobga olishga asoslanishi lozim.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Rudski L.G., Lai W.W., Afilalo J., Hua L., Handschumacher M.D., Chandrasekaran K., Solomon S.D., Louie E.K., Schiller N.B. Guidelines for the echocardiographic assessment of the right heart in adults: a report from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. 2010;23(7):685–713.
-
Lai W.W., Geva T., Shirali G.S., Frommelt P.C., Humes R.A., Brook M.M., Pignatelli R.H., Rychik J. Guidelines and standards for performance of a pediatric echocardiogram: a report from the Task Force of the Pediatric Council of the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. 2006;19(12):1413–1430.
-
Lopez L., Colan S.D., Frommelt P.C., Ensing G.J., Kendall K., Younoszai A.K., Lai W.W., Geva T. Recommendations for quantification methods during the performance of a pediatric echocardiogram. J Am Soc Echocardiogr. 2010;23(5):465–495.
-
Carminati M., Pluchinotta F.R., Piazza L., Micheletti A., Negura D., Chessa M., Butera G., Arcidiacono C., Saracino A., Bussadori C. Echocardiographic assessment after surgical repair of tetralogy of Fallot. Front Pediatr. 2015;3:3.
-
Terol C., Kamphuis V.P., Hazekamp M.G., Blom N.A., Ten Harkel A.D.J. Left and right ventricular impairment shortly after correction of tetralogy of Fallot. Pediatr Cardiol. 2020;41(5):1042–1050.
-
Dehghan B., Ahmadi A., Sarfarazi Moghadam S., Sabri M.R., Ghaderian M., Mahdavi C., Sedighi M., Bigdelian H. Biventricular strain and strain rate impairment shortly after surgical repair of tetralogy of Fallot in children: a case-control study. Health Sci Rep. 2022;5(3):e613.
-
Munkhammar P., Cullen S., Jo¨gi P., de Leval M., Elliott M., Norga˚rd
-
G. Early age at repair prevents restrictive right ventricular physiology after surgery for tetralogy of Fallot. J Am Coll Cardiol. 1998;32(4):1083–1087.
-
Gatzoulis M.A., Clark A.L., Cullen S., Newman C.G., Redington A.N. Right ventricular diastolic function 15 to 35 years after repair of tetralogy of Fallot: restrictive physiology predicts superior exercise performance. Circulation. 1995;91(6):1775–1781.
-
TAPSE: A red herring after cardiac surgery. J Cardiothorac Vasc Anesth. 2018;32(2):756–758.
-
Van der Linde D., Konings E.E.M., Slager M.A., Witsenburg M., Helbing W.A., Takkenberg J.J.M., Roos-Hesselink J.W. Birth prevalence of congenital heart disease worldwide: a systematic review and meta-analysis. J Am Coll Cardiol. 2011;58(21):2241–2247.
-
Шадиева Х.Н., Хайдарова С.Х., Мамутова Э.С. Врожденные по¬роки сердца. Масштаб проблемы, выявление факторов риска развития врожденных пороков сердца. Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. 2021;2(3.2):67–69.
-
Саперова Е.В., Вахлова И.В. Врожденные пороки сердца у детей: распространенность, факторы риска, смертность. Вопросы современ-ной педиатрии. 2017;16(2):126–133.
-
Кардиология детского возраста / под ред. А.Д. Царегородцева, Ю.М. Белозерова, Л.В. Брегель. М.: ГЭОТАР-Медиа; 2014. 784 с.
-
Haycock G.B., Schwartz G.J., Wisotsky D.H. Geometric method for measuring body surface area: a height-weight formula validated in infants, children and adults. J Pediatr. 1978;93(1):62–66.
-
Guariento A., Schiena C.A., Cattapan C., Avesani M., Doulamis I.P., Padalino M.A., Castaldi B., di Salvo G., Vida V. Pulmonary valve preservation during tetralogy of Fallot repair: midterm functional outcomes and risk factors for pulmonary regurgitation. Eur J Cardiothorac Surg. 2022;62(2):ezac365.
-
Martins R.S., Fatimi A.S., Mahmud O., Qureshi S., Nasim M.T., Virani S.S., Tameezuddin A., Yasin F., Malik M.A. Comparing clinical and echocardiographic outcomes following valve-sparing versus transannular patch repair of tetralogy of Fallot: a systematic review and meta-analysis. Interdiscip Cardiovasc Thorac Surg. 2024;39(1):ivae124.
Mualliflar haqida
Litsenziya

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
