Bolalarda nefrolitiazda diagnostik taktikaning evolyutsiyasi va mikrobiologik profil
Qabul qilingan: 2026-10-05
Nashr etilgan: 2026-03-30
Annotatsiya
Dolzarbligi. Nefrolitiazda mini-perkutan jarrohlikni joriy etish operatsiyadan oldingi batafsil vizualizatsiyani talab qiladi, infeksiyalarning yuqori uchrash chastotasi esa mikrobiologik fonni baholash zaruratini belgilaydi.
Maqsad. Markazning 8 yillik faoliyati davomida diagnostik algoritmning o‘zgarishini kuzatish va siydik mikroflorasini patogenlarning ureaza faolligi nuqtai nazaridan tavsiflash.
Materiallar va usullar. 2018-yil yanvardan 2026-yil aprelgacha operatsiya qilingan 6 oylikdan 18 yoshgacha bo‘lgan 144 nafar bolaning ma’lumotlari tahlil qilindi. Bemorlar an’anaviy aralashuvlar guruhi (2018–2022-yillar, n=76) va mini-perkutan nefrolitotomiya guruhi (2023–2026-yillar, n=68) ga ajratildi. Nurli vizualizatsiya ko‘rsatkichlari va bakteriologik ekma natijalari o‘rganildi.
Natijalar. Ultratovush tekshiruvi barcha bemorlarning 100% ini qamrab olgan holda birlamchi skrining usuli maqomini saqlab qoldi. Umumiy rentgenografiya va ekskretor urografiyadan foydalanish chastotasi mos ravishda 5,5 va 2,3 baravar kamaydi, shu bilan birga konkrementlar zichligini baholash uchun multispiral kompyuter tomografiyasidan foydalanish 13,6 baravar oshdi. Bakteriuriya 43,1% bemorda aniqlandi, bunda ajratilgan mikroorganizmlarning 43,5% ida ureaza faolligi mavjud bo‘lib, Proteus mirabilis (19,4%) ustunlik qildi.
Xulosa. Kam invaziv jarrohlikka o‘tish diagnostik ustuvorlikni tomografiya tomon siljitadi. Ureaza ishlab chiqaruvchi mikrofloraning sezilarli ulushi litogenezning bevosita katalizatori bo‘lib, operatsiyadan oldin majburiy antibakterial sanatsiyani talab qiladi.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Винниченко Л.В., Исмаилова И.А., Делягин В.М. Педиатрические аспекты мочекаменной болезни. Практическая медицина. 2018;(8):27–33. doi:10.32000/2072-1757-2018-8-27-33.
-
Куликовский В.Ф., Шкодкин С.В., Батищев С.А. и др. Совре-менные представления об эпидемиологии и патогенезе уролитиаза. Научные результаты биомедицинских исследований. 2016;(4):21–28. doi:10.18413/2313-8955-2016-2-4-4-12.
-
Кяримов И.А. Мочекаменная болезнь у детей: современные воз-можности диагностики и лечения. Российский педиатрический журнал. 2023;(3):218–221. doi:1560-9561-2023-26-3-218-221.
-
Махмаджонов Д.М., Бадалов Ш.А., Атоев И.К., Сохибов А.А. Диагностика нефролитиаза у детей раннего возраста с учётом факторов риска её возникновения. Здравоохранение Таджикистана. 2024;(S3):31–34.
-
Машокирова Н., Бегманов Р. Комплексная ультразвуковая ди¬агностика обструкции верхних мочевых путей. Научные работы одарённой молодёжи и медицина XXI века. 2023;1(1):127–128. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.gifted-youth-medicine.26162.
-
Шодмонова З. Особенности диагностики и лечения больных кам-нями мочеточника. Проблемы биологии и медицины. 2018;(1(99)):133–135. https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.problems_biology.2279.
-
Эмануэль В.Л., Чухловин А.Б., Третьяк А.Т. и др. Современ-ное состояние диагностики мочекаменной болезни у детей. Педиатр. 2014;(4):118–126.
-
Colleran GC, Callahan MJ, Paltiel HJ, et al. Imaging in the diagnosis of pe¬diatric urolithiasis. Pediatr Radiol. 2017;47(1):15–16. doi:10.1007/s00247-016-3702-z.
-
Ellison JS, Crowell CS, Clifton H, et al. A clinical pathway to minimize computed tomography for suspected nephrolithiasis in children. J Pediatr Urol. 2019;15(5):518.e1–518.e7. doi:10.1016/j.jpurol.2019.06.014.
-
Khurramov F, Khamidov B, Nasimova M. Urolithiasis in children. Евразийский журнал медицинских и естественных наук. 2025;5(1):121–128. https://doi.org/10.5281/zenodo.14698967.
-
Pięta J, Szyszka M, Lipiński P, Skrzypczyk P. Urolithiasis in children — clinical picture, pathogenesis, and diagnostic approach. Biomolecules. 2026;16(1):119. https://doi.org/10.3390/biom16010119.
-
Roberson NP, Dillman JR, O’Hara SM, et al. Comparison of ultra¬sound versus computed tomography for the detection of kidney stones in the pediatric population: a clinical effectiveness study. Pediatr Radiol. 2018;48(7):962–972. https://doi.org/10.5281/zenodo.14698967.
-
Strohmaier WL. Imaging in pediatric urolithiasis — what’s the best choice? Transl Pediatr. 2015;4(1):36–40. https://doi.org/10.3978/J.ISSN.2224-4336.2015.01.01.
-
Tasian GE, Pulido JE, Keren R, et al. Use of and regional variation in initial CT imaging for kidney stones. Pediatrics. 2014;134(5):909–915. doi:10.1542/peds.2014-1694.
-
Van Batavia JP, Tasian GE. Clinical effectiveness in the diagnosis and acute management of pediatric nephrolithiasis. Int J Surg. 2016;36(Pt D):698–704.
Mualliflar haqida
Litsenziya

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
